Een jaarplan is in maart al achterhaald

Een jaarplan vraagt je om in november te weten wat je in oktober volgend jaar belangrijk vindt. Dat lukt bijna niemand. Een klant valt weg, een kans komt voorbij, een medewerker vertrekt, een leverancier verhoogt zijn prijzen. Na een paar maanden klopt de helft van de aannames niet meer, en dan heb je twee keuzes: het plan negeren of het blijven volgen terwijl je weet dat het niet meer klopt. Allebei zijn ze slecht.

Het gevolg zie je bij veel bedrijven. Het plan wordt een ritueel aan het begin van het jaar, en de echte keuzes worden daarna op gevoel gemaakt, tussen twee afspraken door. Er is dan wel een plan, maar er wordt niet op gestuurd.

Een kwartaal is lang genoeg om iets wezenlijks af te maken en kort genoeg om nog te weten waar je het over hebt. Kies per kwartaal hooguit drie dingen die aan het eind af moeten zijn, en maak ze zo concreet dat je op de laatste dag gewoon ja of nee kunt zeggen. Niet "meer zichtbaarheid", maar "de nieuwe offertepagina staat live en elke aanvraag krijgt binnen een dag antwoord".

De richting voor de lange termijn verdwijnt daarmee niet. Je weet nog steeds waar je over drie jaar wilt staan. Het kwartaal is alleen de eenheid waarin je die richting omzet in werk. Het jaar bestaat dan uit vier kleinere plannen, en elk volgend plan is gemaakt met wat je in het vorige hebt geleerd.

Sturen per kwartaal werkt alleen als je het kwartaal ook echt afsluit. Plan aan het eind een halve dag om drie vragen te beantwoorden. Wat hebben we afgemaakt? Wat niet, en waarom niet? Wat weten we nu dat we drie maanden geleden niet wisten? Pas daarna kies je de volgende drie. Sla je die stap over, dan schuift alles wat niet af is stilletjes door en heb je over een jaar twaalf half afgemaakte doelen.

Zorg ook dat de cijfers die bij de doelen horen gewoon zichtbaar zijn, op een plek waar je toch al kijkt. Wie elke week ziet hoe het staat, hoeft niet tot de laatste week van het kwartaal te wachten om bij te sturen. En wie elk kwartaal eerlijk terugkijkt, maakt na een jaar betere keuzes dan wie in november alles al wist.